Skwer w centrum Białegostoku nazwany imieniem Józefa Bartoszki, odsłonięcie z wnuczką

Skwer przy Alei Bluesa w centrum Białegostoku od dziś nosi imię mężczyzny, który w czerwcu 1941 r. ryzykując życie pomógł uciec z płonącej synagogi – podczas sobotniej uroczystości odsłonięto tablicę pamiątkową i wysłuchano wzruszających wspomnień rodziny.
- W Białymstoku odsłonięto skwer im. Józefa Bartoszki – zobacz, kto był obecny
- Poznaj historię Józefa Bartoszki i jego rodzinne związki z ulicą Malinowskiego
W Białymstoku odsłonięto skwer im. Józefa Bartoszki – zobacz, kto był obecny
W centrum miasta, przy Alei Bluesa, pojawiła się nowa nazwa przestrzeni publicznej: skwer imienia Józefa Bartoszki. Nazwę formalnie nadała Rada Miasta Białystok uchwałą z 24 czerwca 2025 r. Tablicę z odsłonięto podczas uroczystości 1 września 2025 r., w której uczestniczył prezydent Tadeusz Truskolaski oraz wnuczka patrona. Ceremonia odbyła się w miejscu, gdzie w latach 30. i na początku 40. znajdował się dom Bartoszków.
– Honorujemy zwykłego, prostego człowieka, który wykazał się niezwykłym czynem. Człowieka, który w czerwcu 1941 r. uratował kilkunastu Żydów z płonącej Wielkiej Synagogi i jest symbolem odwagi i człowieczeństwa mieszkańców Białegostoku w obliczu wojennego terroru. Cieszę się, że dzięki decyzji radnych Białegostoku będzie stale obecny w przestrzeni naszego miasta – powiedział prezydent Tadeusz Truskolaski.
Więcej lokalnych informacji z Białegostoku jest na echobialystok.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na echobialystok.pl/wydarzenie.
Poznaj historię Józefa Bartoszki i jego rodzinne związki z ulicą Malinowskiego
Z dostępnych relacji świadków wynika, że Józef Bartoszko, który przed wojną pracował jako dozorca Wielkiej Synagogi, odegrał kluczową rolę w dramatycznych wydarzeniach z końca czerwca 1941 r. 27 czerwca 1941 r. kilkaset osób zostało wpędzonych do synagogi, potem budynek został zaryglowany i podpalony przez specjalne komando Einsatzgruppen. Bartoszko miał otworzyć tylne okienko w ścianie podpalonej świątyni, co pozwoliło co najmniej 19 osobom wydostać się na zewnątrz.
W relacjach dotyczących przyczyn pożaru pojawiają się dwie wersje: według jednej w synagodze znajdowały się beczki z paliwem pozostawione przez Sowieckie służby, co ułatwiło zapłon; według drugiej werbunek niemieckiego dowództwa miał polegać na wcześniejszym wprowadzeniu do budynku beczek z benzyną i celowym podpaleniu.
Po wojnie Bartoszko przeżył i złożył zeznania opisujące tzw. „czarny piątek” w Białymstoku; jego relacja jest przechowywana w archiwum Żydowskiego Instytutu Historycznego. Rodzina Bartoszko po spaleniu synagogi zamieszkała przy ulicy Malinowskiego 34. Józef Bartoszko został pochowany na cmentarzu farnym w Białymstoku; obok spoczywają jego małżonka Julianna oraz syn Józef.
– Jestem przeszczęśliwa, że mój dziadek doczekał tablicy na skwerze w sercu miasta. Tutaj, w pobliżu stał jego dom. To ważny dzień dla naszej rodziny. Nie każdy człowiek posiada tablicę w centrum miasta. W dodatku w miejscu, gdzie w latach 30. i na początku 40. mieszkał, praktycznie na swoim podwórku. Dla mnie to zaszczyt – mówiła Marta Wołkowycka, wnuczka Józefa Bartoszki.
Odsłonięcie tablicy ma charakter upamiętnienia indywidualnego aktu odwagi, ale też przypomnienia tragicznego rozdziału białostockiej historii. Decyzję o nadaniu nazwy podjęli radni miasta 24 czerwca 2025 r., a uroczystość patronacka odbyła się 1 września 2025 r. Mieszkańcy, którzy przechodzą obok Alei Bluesa, od dziś napotkają tam nazwę przypominającą o postawie jednego z mieszkańców miasta w czasie wojny.
Redakcja
Na podstawie: UM Białystok
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Reprezentacja Polski w short tracku trenuje w Białymstoku przed azjatyckim World Tourem

Ponad 50 kilogramów narkotyków zabezpieczono. 17 osób usłyszało zarzuty

Fragment ulicy Gajowej zostanie całkowicie zamknięty na około trzy tygodnie

Przemarsz przez centrum Białegostoku może utrudnić ruch pieszym i kierowcom

Remont na Myśliwskiej przyniesie zwężenie jezdni na 250-metrowym odcinku

Symulowany pożar w hali w Żółtkach. Strażacy ćwiczyli ewakuację poszkodowanego

Brzozowa w Nowodworcach doczeka się budowy całej drogi

Sterylizacja i kastracja pupila w Białymstoku - kiedy zaplanować zabieg i jak przygotować się do niego krok po kroku

Białostocka Straż Miejska uczy dzieci o ewakuacji przez animowanego misia

VI Wasilkowski Dzień Seniora odbędzie się w jubileuszowym roku miasta

Miejsca zapisane akwarelą. Blanka Pisarczyk pokaże swoje prace w Łapach

Pięć dni warsztatów i konsultacji. Przedsiębiorczość w Łapach dla każdego wieku

Młotek i blisko 1,5 promila. Zatrzymanie po zajściu w białostockich Starosielcach

Włamanie w sprawie 150 zł. Z mieszkania zniknął sprzęt za ponad 8 tys.
Przydatne dane teleadresowe
- Kuratorium Oświaty w Białymstoku - kontakt, delegatury, skargi i informacja publiczna
- Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna Nr 1 w Białymstoku - kontakt, zgłoszenia, godziny
- Delegatura Północno-Wschodnia GITD w Białymstoku - kontakt, godziny, obszar działania
- Komenda Wojewódzka Policji w Białymstoku - kontakt, telefony, wydziały
- Uniwersytecki Dziecięcy Szpital Kliniczny im. Ludwika Zamenhofa w Białymstoku - kontakt, oddziały, poradnie i rejestracja
- Urząd Komunikacji Elektronicznej Delegatura w Białymstoku - kontakt, adres i dojazd
