Nowe tomy o przyrodzie miasta - rzadkie rośliny i mokradła trafiają do białostockich czytelników

W Białymstoku ukazały się dwie kolejne publikacje z cyklu „Bioróżnorodność Miasta Białegostoku”. Na papierze już można je przeglądać, a wkrótce będą też dostępne elektronicznie - to ważna wiadomość dla osób, które chcą poznać dzikie oblicze miasta. Autorskie opracowania naukowców pokazują, gdzie szukać rzadkich roślin i jaką rolę pełnią mokradła w miejskim krajobrazie.

• Nowe tomy serii Bioróżnorodność Miasta Białegostoku pokazują, co jest warte ochrony
• Gdzie rosną rzadkie gatunki i co mówią liczby o stanie przyrody w Białymstoku
• Mokradła jako magazyny wody i ostoją życia - spojrzenie hydrologiczne i przyrodnicze
• Co z tego mają mieszkańcy i jak korzystać z publikacji

Nowe tomy serii Bioróżnorodność Miasta Białegostoku pokazują, co jest warte ochrony

Miasto przygotowało dwa świeże opracowania w ramach cyklu prowadzonego razem z naukowcami z Uniwersytetu w Białymstoku i Politechniki Białostockiej. To kolejna odsłona serii mającej na celu dokumentację przyrody miejskiej i wskazanie cennych miejsc. Obie publikacje dostępne są już w wersji papierowej, a niebawem ma pojawić się ich wersja elektroniczna na stronie Miasta Białystok.

Autorami nowych tomów są: prof. Emilia Brzosko (opracowanie o roślinach) oraz prof. Piotr Banaszuk i dr Dan Wołkowycki (opracowanie o mokradłach). Teksty łączą specjalistyczne analizy z materiałem przyrodniczym i ilustracjami, które mają służyć zarówno badaczom, jak i osobom zainteresowanym przyrodą miasta.

Gdzie rosną rzadkie gatunki i co mówią liczby o stanie przyrody w Białymstoku

W tomie poświęconym roślinom autorka opisała 54 gatunki stwierdzone na ponad 110 stanowiskach. Najliczniejszą grupą są storczykowate - 9 gatunków odnotowanych w granicach miasta. Spośród opisanych roślin 34 mają status ochrony prawnej w Polsce, a 12 z nich objęte są ochroną ścisłą. W publikacji znalazły się też gatunki bez formalnego statusu ochronnego, lecz cenne ze względu na rzadkość występowania w północno-wschodniej Polsce.

Wartościowe enklawy zieleni wymienione w opracowaniu to między innymi: Las Zwierzyniecki, Las Antoniukowski, Las Pietrasze, Las Solnicki oraz część Lasu Turczyńskiego. Niektóre gatunki można natknąć przy popularnych ścieżkach spacerowych, inne wymagają dokładniejszych poszukiwań.

Mokradła jako magazyny wody i ostoją życia - spojrzenie hydrologiczne i przyrodnicze

Drugi z tomów poświęcono mokradłom, które autorzy opisują jako kluczowe ekosystemy miejskie - magazyny wody i węgla, filtry zanieczyszczeń oraz miejsca życia wielu gatunków. Większość białostockich terenów podmokłych leży w zlewni rzeki Białej i jej dopływów. Mokradła występują m.in. w północno-zachodniej części miasta oraz w dolinach Białej, Jaroszówki, Dolistówki, Bażantarki i cieku spod Dojlid Górnych.

Roślinność tych miejsc to m.in. szuwary z turzycami, pałkami, trzciną i tatarakiem. Obszary te pełnią też ważną rolę dla zwierząt - dostarczają siedlisk, miejsc żerowania i lęgów, a jednymi z najbardziej rozpoznawalnych mieszkańców są bobry.

Co z tego mają mieszkańcy i jak korzystać z publikacji

Od 2019 r. ukazało się już 13 tomów cyklu. Zestaw gromadzi wiedzę o roślinach, zwierzętach i siedliskach Białegostoku - od motyli i ptaków po pająki i mokradła. Dla mieszkańca to nie tylko zestaw faktów, lecz praktyczny przewodnik: gdzie wybrać się na spacer, jakie miejsca omijać w okresie lęgowym, jak rozpoznać rzadkie gatunki i jakie znaczenie mają miejskie tereny podmokłe dla retencji wody.

Kilka praktycznych wskazówek:

• Jeśli szukasz storczyków, zacznij od obrzeży lasów wymienionych w publikacji - wiele stanowisk leży przy popularnych trasach, ale część roślin wymaga wnikliwego poszukiwania.
• Obszary podmokłe warto traktować ostrożnie i z szacunkiem - ich rola w regulacji wody i wsparciu bioróżnorodności jest istotna dla miasta.
• Papierowe egzemplarze są już dostępne, a wersja elektroniczna ma ułatwić korzystanie z materiałów w celach edukacyjnych i badawczych.

Seria z bogatą szatą graficzną i licznymi fotografiami może posłużyć jako materiał do zajęć szkolnych, projektów naukowych czy samodzielnych eksploracji przyrody Białegostoku.

na podstawie: Urząd Miejski Białystok.