Jak myśl Giedroycia kształtuje dziś polską strategię wobec Wschodu

W Pałacu Branickich i w kampusie Uniwersytetu w Białymstoku odbyło się sympozjum analizujące dorobek Jerzego Giedroycia i jego wpływ na politykę wobec sąsiadów ze Wschodu. Debatowali naukowcy, dyplomaci i publicyści - od refleksji nad Doktryną ULB po wyzwania dezinformacji. Spotkanie przypomniało, że myślenie o Wschodzie wciąż ma wymiar praktyczny i lokalny dla Białegostoku.

• Białystok w roli mostu między Wschodem i Zachodem
• Debaty o Ukrainie, Rosji i dezinformacji - co padło podczas paneli
• Wystawa o Giedroyciu jako prolog do Roku Jerzego Giedroycia

Białystok w roli mostu między Wschodem i Zachodem

Sympozjum zorganizowane przez Wydział Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu w Białymstoku i Stowarzyszenie East Partners rozpoczęło się w Pałacu Branickich. Wojewoda podlaski Jacek Brzozowski podkreślił historyczną i symboliczna rolę miasta w rozmowach o Wschodzie - odnotował, że sam Jerzy Giedroyc odnosił się do Białegostoku jako miejsca spotkania z tym obszarem.
W dyskusjach podkreślano także wagę uczelni: rektor prof. Mariusz Popławski wskazywał na wyjątkowość Uniwersytetu w Białymstoku, m.in. na filię w Wilnie jako element łączący regiony.

“Zgadzajmy się z Giedroyciem i kłóćmy, nie tracąc jednocześnie z oczu faktu, że żadna chyba wizja naszej polityki wschodniej nie może się równać swą siłą i kompleksowym ujęciem problemów z Giedroyciowską”

• Jacek Brzozowski

Wystąpienia scharakteryzowały ewolucję tzw. doktryny ULB - o jej kontekstach historycznych i współczesnych mówił były szef PISM Sławomir Dębski. Dyskutanci zwracali uwagę, że myśl Giedroycia i Juliusza Mieroszewskiego miała praktyczny cel: przygotować Polaków do działania, gdy zmienią się warunki międzynarodowe. W tej narracji pojawiły się też oceny roli państw zachodnich i konieczności budowy trwałych relacji z sąsiadami.

Debaty o Ukrainie, Rosji i dezinformacji - co padło podczas paneli

Panele objęły szerokie spektrum tematów - od sposobów przekonywania Polaków, że wojna na Ukrainie to nasz interes, przez słabości polskiej dyplomacji, po zagrożenia wynikające z sojuszu chińsko-rosyjskiego. W dyskusji o ukraińsko-polskich relacjach uczestnicy wskazywali na trudne do rozwiązania kwestie historii i komunikacji.

“Obecne nastroje wśród Polaków to nie tylko ‘zasługa’ naszej polityki wewnętrznej czy rosyjskiej dezinformacji”

• Bogumiła Berdychowska

Były prezydent Aleksander Kwaśniewski ocenił, że choć w roku 2000 wiele wydawało się możliwe, obecna scena międzynarodowa przynosi nieprzewidywalne zmiany. Z kolei prof. Adam Bartnicki zwrócił uwagę na znaczenie siły w relacjach międzynarodowych i na to, że polska dyplomacja często działa reaktywnie. Panel poświęcony informacyjnym operacjom Federacji Rosyjskiej akcentował potrzebę skuteczniejszej komunikacji o bezpieczeństwie i odbudowy zaufania do instytucji.

“Musimy zadać sobie pytanie, w jaki sposób skutecznie komunikować o kwestiach bezpieczeństwa i polskiej racji stanu. Polityka zagraniczna jest naszą wspólną polityką”

• Dominika Kasprowicz

Wystawa o Giedroyciu jako prolog do Roku Jerzego Giedroycia

Zwieńczeniem dnia była prelekcja i otwarcie ekspozycji przygotowanej przez Bibliotekę Uniwersytecką im. Jerzego Giedroycia. Wystawa nosi tytuł “Jerzy Giedroyc i jego dzieło. Dorobek Biblioteki Kultury” i ma charakter upamiętniający oraz edukacyjny - instytucja zapowiada ją jako zapowiedź ogólnopolskich obchodów Roku Jerzego Giedroycia, ustanowionego przez Sejm RP na 2026 rok.

Praktyczne informacje:

• Miejsce: Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia, kampus Uniwersytetu w Białymstoku
• Wystawa dostępna do: 26 marca 2026

Sympozjum zgromadziło ekspertów z różnych ośrodków badawczych i praktyków dyplomacji - ich konkluzje pokazały, że myśl Giedroycia wciąż pełni funkcję punktu odniesienia, ale musi być uzupełniana konkretnymi, komunikacyjnymi i strategicznymi rozwiązaniami. Dla Białegostoku takie rozmowy to nie tylko hołd dla tradycji, ale i impuls do budowania lokalnych kompetencji w polityce zagranicznej.

na podstawie: Podlaski Urząd Wojewódzki.