Na 40 hektarach stłoczono 40 tysięcy ludzi. Ocalało niespełna 300

Pod pomnikami i tablicą upamiętniającą ofiary złożono kwiaty w Białymstoku. Uroczystości przypomniały o mieszkańcach żydowskiego getta, którzy doświadczyli głodu, chorób, niewolniczej pracy i masowych egzekucji. Skala tragedii pozostaje wstrząsająca – z ponad 40 tysięcy osób uwięzionych na niewielkim obszarze przetrwało mniej niż 300.

• Tysiące ludzi na obszarze wielkości niewielkiej dzielnicy
• Kwiaty w trzech miejscach związanych z pamięcią

Tysiące ludzi na obszarze wielkości niewielkiej dzielnicy

Getto białostockie zostało utworzone przez hitlerowców w 1941 roku. Na powierzchni około 40 hektarów Niemcy stłoczyli ponad 40 tysięcy Żydów. Mieszkańcy byli zmuszani do niewolniczej pracy, a codzienność oznaczała także brak przestrzeni, głód oraz epidemie.

Likwidacja getta rozpoczęła się w lutym 1943 roku. Represje i deportacje doprowadziły kilka miesięcy później do zbrojnego oporu. Powstanie wybuchło w sierpniu 1943 roku, gdy stało się jasne, że niemieckie działania zmierzają do całkowitego usunięcia żydowskiej ludności z Białegostoku.

Zryw został krwawo stłumiony. Około 10 tysięcy osób zginęło podczas walk i egzekucji, a następne 30 tysięcy deportowano do obozów koncentracyjnych, przede wszystkim do Treblinki. Z całej populacji getta ocalało niespełna 300 osób. Te liczby pokazują, że upamiętnienie nie dotyczy wyłącznie samego powstania, lecz całej historii zagłady białostockich Żydów.

Kwiaty w trzech miejscach związanych z pamięcią

Wicewojewoda podlaski Paweł Krutul uczestniczył w uroczystościach w imieniu wojewody Jacka Brzozowskiego. Podczas wydarzenia przedstawiciele władz i organizacji oddali hołd dawnym żydowskim mieszkańcom miasta, składając kwiaty w trzech miejscach:

• pod Pomnikiem Wielkiej Synagogi przy ulicy Suraskiej,
• pod tablicą upamiętniającą Icchoka Malmeda przy ulicy jego imienia,
• pod Pomnikiem Bohaterów Getta na placu Mordechaja Tenenbauma.

Rozmieszczenie tych miejsc przypomina, że pamięć o getcie białostockim jest obecna w różnych punktach miasta. Każde z nich odnosi się do innego wymiaru historii – przedwojennej obecności żydowskich mieszkańców, indywidualnego bohaterstwa i zbiorowego oporu przeciwko niemieckiej zagładzie.

na podstawie: Podlaski Urząd Wojewódzki.