Więcej oddechu dla opiekunów – samorządy z Podlasia rozszerzają program opieki wytchnieniowej

W regionie rośnie liczba gmin oferujących chwilę wytchnienia opiekunom osób niepełnosprawnych. W Białymstoku i innych miastach program zyskuje na skali – nie tylko w liczbach, ale też w praktycznych rozwiązaniach, które realnie zmieniają rytm dnia rodzin. Reporterski przegląd tego, co nowa pula środków oznacza dla podlaskich domów opieki.

• Pieniądze i godziny – jak wygląda dofinansowanie w 2026 roku
• Opieka wytchnieniowa w praktyce – historie i nowe ścieżki zawodowe
• Białystok – mieszkania wytchnieniowe i codzienna pomoc dla opiekunów

Pieniądze i godziny – jak wygląda dofinansowanie w 2026 roku

W 2026 roku województwo podlaskie otrzymało z Funduszu Solidarnościowego przy Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej ponad 4,3 mln złotych. Te środki mają pokryć łącznie 80 781 godzin usług opieki wytchnieniowej w formie pobytu dziennego oraz 85 dób w ramach pobytu całodobowego. Dofinansowanie dla pojedynczego samorządu może sięgać do 100% kosztów realizacji zadania, ale nie więcej niż 3 mln złotych.

Największe kwoty trafią do:

• Miasto Łomża – ponad 1 mln zł,
• Miasto Białystok – ponad 592 tys. zł,
• Gmina Stawiski – ponad 315 tys. zł,
• Miasto Suwałki – ponad 206 tys. zł.

Program z roku na rok obejmuje coraz więcej samorządów – w 2022 roku było ich 21, a obecnie z programu skorzysta 47 podlaskich samorządów; do programu dołączyło 10 gmin i 1 powiat po raz pierwszy.

“Ten program pokazuje ludzki wymiar polityki społecznej państwa”
– Jacek Brzozowski

Wojewoda przypominał również, że rząd zwiększył nakłady na politykę społeczną w tegorocznym budżecie, co tworzy ramy finansowe dla rozwoju takich programów.

Opieka wytchnieniowa w praktyce – historie i nowe ścieżki zawodowe

W praktyce opieka wytchnieniowa przybiera różne formy – od pobytu w domu podopiecznego po mieszkania wytchnieniowe prowadzone przez organizacje pozarządowe. Prezydent Tadeusz Truskolaski zwracał uwagę na różnorodność rozwiązań, które miasto stosuje, aby dostosować wsparcie do potrzeb rodzin.

“Jedna forma to opieka w domach osób z niepełnosprawnościami”
– Tadeusz Truskolaski

Prezydent dodał, że oprócz usług w domach miasto prowadzi trzy mieszkania wytchnieniowe i że w poprzednim roku z pomocy skorzystało 90 opiekunów.

Osobiste relacje pokazują, jak bardzo takie wsparcie zmienia codzienność. Krystyna Gromek, mama 22‑letniej córki z autyzmem, opisała lata logistycznego wysiłku w układaniu życia rodziny pod opiekę nad niesamodzielnym członkiem.

“Przez 22 lata jako rodzina musieliśmy tak funkcjonować, by logistycznie spiąć każdą godzinę i minutę”
– Krystyna Gromek

Dla osób świadczących usługi opiekuńcze program staje się też możliwością znalezienia elastycznej pracy. Danuta Stasiełuk mówiła o więzi, jaka tworzy się między osobą wspierającą a rodziną, i o satysfakcji z tej pracy.

“Ta praca sprawia mi ogromną radość, bo rodzice są bardzo wdzięczni”
– Danuta Stasiełuk

Białystok – mieszkania wytchnieniowe i codzienna pomoc dla opiekunów

W Białymstoku miasto otrzymało na realizację opieki wytchnieniowej 595 tys. zł. W ofercie są zarówno wizyty w domach osób niepełnosprawnych, jak i trzy mieszkania wytchnieniowe prowadzone przez dwie organizacje pozarządowe. To rozwiązanie pozwoliło w 2025 roku dać ulgę wielu rodzinom – miasto odnotowało realne korzyści dla opiekunów, którzy dzięki temu mogli skorzystać z wizyt lekarskich czy chwili oddechu.

Kto może skorzystać z programu – najważniejsze informacje:

• wsparcie jest kierowane do opiekunów dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności od ukończenia 2. roku życia do ukończenia 16. roku życia;
• także do osób niepełnosprawnych z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub równoważnym;
• rodziny powinny zgłosić się do odpowiedniego dla danej gminy ośrodka pomocy społecznej.

Dodatkowe warunki administracyjne dopuszczają ubieganie się o środki jedynie przez jednostki samorządowe szczebla gminnego lub powiatowego.

Warto wiedzieć i zaplanować – praktyczne spojrzenie dla mieszkańca Program oznacza nie tylko większą pulę godzin opieki, ale też konkretną ulgę dla rodzin i szansę na rozwój zawodowy dla osób świadczących pomoc dorywczo. W praktyce warto sprawdzić w swoim urzędzie gminy lub ośrodku pomocy społecznej:

• jakie formy oferowane są lokalnie (wizyty domowe, pobyt dzienny, pobyt całodobowy, mieszkania wytchnieniowe),
• ile godzin wsparcia przewiduje dana gmina i jakie kryteria kwalifikacyjne obowiązują,
• czy gmina współpracuje z organizacjami pozarządowymi, które prowadzą mieszkania wytchnieniowe,
• dla osób szukających pracy – czy gmina lub organizacje poszukują opiekunów do świadczenia usług w ramach programu.

Dzięki tym informacjom opiekunowie mogą realnie zaplanować czas potrzebny na leczenie, pracę czy odpoczynek, a potencjalni pracownicy – rozważyć tę ścieżkę jako stałą lub dorywczą formę zatrudnienia.

na podstawie: Urząd Wojewódzki w Białymstoku.