Białystok sprzed 40 lat odzyska głos - 6000 unikalnych fotografii trafi do cyfrowego archiwum
Miasto, które znikało pod naszymi stopami. Drewniane domy ustępujące miejsca betonowym gigantom, uliczki, których już nie ma - to wszystko uchwycił obiektyw Janusza Kalinowskiego w latach, gdy Białystok przeżywał najbardziej dramatyczną metamorfozę w swojej historii. Teraz te fotografie - sześć tysięcy negatywów - zostaną uratowane przed zapomnieniem.
- Jak odnaleziono skarb, którego nikt nie szukał
- Zderzenie dwóch epok w jednym kadrze
- Co zobaczymy i kiedy
Jak odnaleziono skarb, którego nikt nie szukał
Historia zaczęła się od przypadku. Kilka lat temu prywatny kolekcjoner Andrzej Trzciński przekazał Białostockiemu Ośrodkowi Kultury album ze zdjęciami. Zdigitalizowano je, pokazano na wystawach - ale autor pozostawał nieznany. Dopiero zaangażowanie miłośników fotografii związanych z archiwum BOK pozwoliło ustalić, kto stoi za obiektywem.
Kiedy skontaktowałem się z panem Januszem, okazało się, że w swoich prywatnych zbiorach ma tych fotografii znacznie więcej - opowiada Mariusz Bieciuk, koordynator projektu.
I tak z jednego albumu narodziła się idea uratowania całego dorobku. Janusz Kalinowski - dziś emerytowany fotograf - przez lata dokumentował codzienność miasta bez żadnej oficjalnej misji. Po prostu widział, że coś się kończy, i chciał to zatrzymać.
Więcej aktualności z Białegostoku znajdziesz na stronie głównej echobialystok.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na echobialystok.pl/wydarzenie.
Zderzenie dwóch epok w jednym kadrze
Co wyróżnia tę kolekcję? To nie są oficjalne zdjęcia propagandowe z epoki. Kalinowski fotografował to, co widział z okna tramwaju lub podczas spacerów: zanikającą dzielnicę Chanajki z jej drewnianą zabudową, nowe osiedla Piaski wyrastające tuż obok, ludzi w codziennych sytuacjach.
Tak naprawdę z tamtego okresu mamy niewiele zdjęć. Jeśli już ktoś wtedy fotografował, były to zazwyczaj prywatne portrety i kadry dokumentujące rodzinne chwile. Kolekcja pana Janusza to wyjątkowy materiał, który pokazuje dawne oblicze Białegostoku - mówi zastępca prezydenta Rafał Rudnicki.
Sam autor przyznaje, że nie spodziewał się takiego finału:
Zdjęcia są zapisem rzeczywistości sprzed ponad 40 lat - czasów głębokiej komuny i zupełnie innego ustroju. Zderzenie tamtych obrazów ze współczesnością uświadamia nam, jak niewyobrażalną drogę przeszliśmy jako społeczeństwo i miasto. Nie przypuszczałem, że te unikalne materiały doczekają się tak profesjonalnej archiwizacji.
Co zobaczymy i kiedy
Projekt „Miastowieś Białystok - digitalizacja i upowszechnienie negatywów Janusza Kalinowskiego z przełomu lat 70. i 80. XX wieku" potrwa dwa lata. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przekazało na ten cel 182 200 zł, a całkowity budżet wynosi 266 800 zł.
Prace obejmują:
- profesjonalne skanowanie zgodne ze standardami Narodowego Archiwum Cyfrowego
- opis w Otwartym Systemie Archiwizacji
- publikację w portalach zbioryspoleczne.pl oraz Podlaskiej Bibliotece Cyfrowej
- doposażenie Pracowni Digitalizacji BOK w nowoczesny sprzęt
- przepakowanie materiałów w certyfikowane opakowania archiwalne
Pierwsze fotografie będą dostępne pod koniec 2026 roku. W 2027 roku planowany jest cykl warsztatów fotograficznych dla młodzieży, nawiązujących do metody pracy Kalinowskiego.
Na koniec powstanie także album - nie tylko ze zdjęciami, ale z komentarzami merytorycznymi i osobistymi wspomnieniami autora. Dla badaczy, dla mieszkańców, dla każdego, kto chce zrozumieć, skąd przyszedł ten współczesny Białystok.
Jesteśmy bardzo ciekawi tych zdjęć. To niezwykle atrakcyjny materiał dla fotografów, historyków, socjologów oraz archiwistów społecznych. Białystok zmienia się w błyskawicznym tempie, a misją Białostockiego Ośrodka Kultury jest dbanie o tożsamość i pielęgnowanie historii naszego miasta - podkreśla dr Martyna Faustyna Zaniewska, dyrektorka BOK.
Więcej informacji: bok.bialystok.pl 📷
na podstawie: BOK Białystok.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Co jeść, żeby włosy były mocne - trycholog o tym, co naprawdę trafia do mieszków

Przy Leśnikowskiej powstało zielone miejsce spotkań dla kilku pokoleń

Remont skrzyżowania Ciołkowskiego i Mickiewicza. Kierowcy pojadą połową jezdni

Remont zwęzi jezdnię na ul. Kołłątaja w Białymstoku

Leżała na chodniku, a była poszukiwana w sprawie 45 łubianek truskawek

Białostocka Komunikacja Miejska uruchomiła punkt sprzedaży biletów w Kleosinie

Budżet Łap na 2027 rok trafi pod obrady. Radni zajmą się też podatkiem

Komisje w Łapach zajmą się budżetem na 2027 rok i dotacją dla wspólnoty

Radni w Choroszczy zajmą się projektem zmian stawek podatku od nieruchomości

Kontrola drogowa ujawniła ponad 130 gramów narkotyków. Kierowca trafił do aresztu

Co robić w weekend w Białymstoku? Przewodnik na 20–22 listopada

Śnieg na chodniku? W Łapach za jego uprzątnięcie odpowiada właściciel posesji

Gogolowski „Ożenek” w Choroszczy. Wstęp wolny, ale potrzebna wejściówka

W Choroszczy zagrają dla dziecięcego hospicjum. Całe wpisowe trafi do fundacji
Przydatne dane teleadresowe
- Starostwo Powiatowe w Białymstoku - kontakt, godziny, wydziały i filie
- Internat Zespołu Szkół Zawodowych Nr 2 w Białymstoku - opłaty, kontakt i zasady odpisów
- Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Henryka Sienkiewicza w Białymstoku - kursy, szkoły dla dorosłych i biblioteka
- Podlaska Rejonowa Komisja Lekarska w Białymstoku - kontakt, adres i dojazd
- Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Białymstoku - kontakt, wydziały, zgody wodnoprawne
- Komunalne Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Białymstoku - kontakt, linie, wynajem autobusów
