Białystok uczcił 82. rocznicę powstania w getcie i pamięć

Białystok znów pamięta o swoich sąsiadach sprzed wojny — pod Pomnikiem Bohaterów Getta odbyła się główna uroczystość upamiętniająca 82. rocznicę powstania w getcie, a w najbliższych dniach miasto zaprasza na szereg wydarzeń i spacerów po śladach dawnych mieszkańców.

• Przyjdź i pamiętaj z nami w Białymstoku – zobacz kiedy i gdzie są wydarzenia
• Odsłonięto Stolpersteine i przypomniano losy konkretnych rodzin

Przyjdź i pamiętaj z nami w Białymstoku – zobacz kiedy i gdzie są wydarzenia

W czwartek 14 sierpnia pod Pomnikiem Bohaterów Getta na Placu im. Mordechaja Tenenbauma odbyła się centralna ceremonia związana z obchodami 82. rocznicy powstania w białostockim getcie. Ze względu na przypadający w sobotę (16 sierpnia) szabat, uroczystości zaplanowano wcześniej — w czwartek. Ceremonię otworzyło składanie kwiatów przy Pomniku Wielkiej Synagogi oraz pod tablicą upamiętniającą Icchoka Malmeda.

Gospodarzem głównego wydarzenia był Prezydent Miasta Białegostoku Tadeusz Truskolaski. Wśród uczestników znaleźli się: ambasador Izraela w Rzeczypospolitej Polskiej Yaakov Finkelstein, chargé d’affaires Republiki Federalnej Niemiec w Rzeczypospolitej Polskiej Robert Rohde oraz Naczelny Rabin Polski Michael Schuldrich. Obecne były także władze rządowe i samorządowe, organizacje i stowarzyszenia żydowskie, delegacja z miasta partnerskiego Yehud-Monosson (Izrael), duchowni, przedstawiciele służb mundurowych oraz mieszkańcy Białegostoku. Na uroczystość przybyli również potomkowie dawnych białostockich rodzin z różnych części świata.

Odsłonięto Stolpersteine i przypomniano losy konkretnych rodzin

Tuż po oficjalnej części odsłonięto Stolpersteine (kamienie pamięci) przed budynkiem przy ul. Lipowej 17. Kamienie poświęcono rodzinie Kracowskich, której ostatni białostocki adres to Lipowa 17. Samuel Kracowski, znany białostocki lekarz i położnik, został zamordowany w spalonej synagodze 27 czerwca 1941 r. Jego żona Ester i nastoletni syn Julek zginęli w Treblince w 1943 r. Ocalała jedynie córka Ewa — uczestniczka powstania w getcie białostockim — która po wojnie wyemigrowała i zmarła w Izraelu w 2018 r. W uroczystości odsłonięcia kamieni pamięci wzięła udział jej córka Irit Saguy.

Wcześniej takie kamienie upamiętniły już dwie inne białostockie rodziny: Pisarów (adres ul. Dąbrowskiego 20), z której przeżył tylko Samuel Pisar, później działający jako amerykański prawnik i polityk, oraz Raszkinów (adres ul. Lipowa 33) — stamtąd pochodzi Felicja Raszkin-Nowak, autorka dokumentu „Moja gwiazda”, jedyna ocalała z tej rodziny.

W ramach miejskiej akcji „Białystok pamięta” Białostocki Ośrodek Kultury wraz z POLIN Muzeum Historii Żydów Polskich przygotował papierowe niezapominajki, które mieszkańcy mogą przypiąć jako symbol pamięci o tragedii getta i dawnych sąsiadach. Wolontariusze rozdawali niezapominajki podczas głównej uroczystości przy Pomniku Bohaterów Getta. Będą ich można spotkać także w centrum miasta w sobotę 16 sierpnia w GODZ. 11.00-13.00 oraz 14.00-16.00.

Poniżej znajdziesz szczegóły wszystkich wydarzeń organizowanych w związku z rocznicą — zachowaliśmy oryginalne adresy, godziny i organizatorów, by ułatwić udział zainteresowanym mieszkańcom.

Czwartek 14 sierpnia — wydarzenia dodatkowe

• GODZ. 16.30, MIEJSCE: Galeria im. Sleńdzińskich, ul. L. Waryńskiego 24a — prezentacja książki Felicji Raszkin-Nowak “Moja gwiazda” z udziałem córki autorki Beaty Ruben z Danii. WSTĘP WOLNY. Organizator: Galeria im. Sleńdzińskich.
• GODZ. 17.00, MIEJSCE: Pałacyk Gościnny Branickich, ul. J. Kilińskiego 6 — spacer historyczny z elementami audiodeskrypcji „Żydowscy artyści Białegostoku”. Czas trwania: ok. 90 minut. Przewodnik: Andrzej Tarasewicz. WSTĘP WOLNY. Organizator: Galeria im. Sleńdzińskich.
• GODZ. 19.00, MIEJSCE: Klub Fama, ul. Legionowa 5 — koncert zespołu NACHUM Pękala/Bilińska/Rzepka/Zylberberg/Łyszkiewicz. WSTĘP WOLNY. Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury.

Sobota 16 sierpnia — wydarzenia

• GODZ. 16.00, MIEJSCE: zbiórka przy ul. Lipowa 17 — spacer śladami rodziny Kracowskich. Przewodniczka: Izabela Szymańska. Organizator: Fundacja Otwarta Edukacja, Galeria im. Sleńdzińskich.
• GODZ. 17.00, MIEJSCE: Galeria im. Sleńdzińskich, Waryńskiego 24a — prezentacja słuchowiska „Wciąż jesteśmy liczni” na podstawie listów młodych osób zaangażowanych w ruch oporu: Mordechaja Tenenbauma i Bronki Klibańskiej-Winnickiej. WSTĘP WOLNY. Organizator: Galeria im. Sleńdzińskich.

Niedziela 17 sierpnia — wydarzenie

• GODZ. 17.00, MIEJSCE: Centrum im. Ludwika Zamenhofa, ul. Warszawska 19 — premierowy pokaz filmu dokumentalnego „Historia otwiera” i spotkanie z reżyserem Łukaszem Kamińskim. WSTĘP WOLNY. Organizator: Białostocki Ośrodek Kultury.

Dokładne informacje i ewentualne aktualizacje dotyczące programu są dostępne na stronach organizatorów: Białostockiego Ośrodka Kultury oraz Galerii im. Sleńdzińskich.

Jeśli chcesz przyjść — zapamiętaj: ważne są MIEJSCE i GODZINA. Warto wziąć udział, by osobiście oddać hołd i poznać historie, które wciąż żyją w mieście.

Na podstawie: Urząd Miejski w Białymstoku