Obwodnica Augustowa dzieli miasto. W tle ruch ciężarówek i spór o lasy

W Augustowie obwodnica przestała być tylko odcinkiem drogi. Teraz ważą się tu trzy różne przyszłości ruchu ciężkiego, lasów i dojazdu do jeziora Sajno. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Białymstoku analizuje wniosek o decyzję środowiskową, a samorząd wraz z częścią mieszkańców nie odpuszcza własnej wersji przebiegu. To spór, w którym każda trasa ma swoją cenę i swój ciężar.

• Gdy zniknie zakaz dla ciężarówek, centrum Augustowa znów stanie się wrażliwe
• Trzy warianty, trzy rachunki i trzy różne krajobrazy
• Największy spór rozbija się o lasy, ptaki i jezioro Sajno

Gdy zniknie zakaz dla ciężarówek, centrum Augustowa znów stanie się wrażliwe

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przypomina, że po podniesieniu parametrów drogi krajowej nr 16 do wymaganej nośności zniknie obecny zakaz ruchu pojazdów ciężkich. Dziś cięższe auta omijają ten odcinek i jadą S61, ale po modernizacji DK16 taki objazd nie będzie już obowiązywał. Właśnie dlatego w rozmowach o inwestycji tak często wraca obawa, że bez obwodnicy ciężki ruch mógłby wrócić do centrum Augustowa.

Prace projektowe ruszyły pod koniec 2019 r. Z początku rozważano sześć wariantów, a później do dalszych analiz wybrano trzy. To wtedy zaczęło się właściwe ścieranie argumentów: jedni patrzą na ochronę zabudowy i jeziora, inni na lasy, siedliska oraz realny koszt budowy.

Trzy warianty, trzy rachunki i trzy różne krajobrazy

Najkrótsze przebiegi mają niemal ten sam początek i koniec, ale między nimi prowadzą drogą o zupełnie innym wpływie na otoczenie.

• Wariant 1 – 7,7 km długości, koszt szacowany na ponad 260 mln zł
• Wariant 2 – 7,6 km długości, koszt 305,4 mln zł
• Wariant 3 – 17,2 km długości, koszt 538,9 mln zł

Warianty 1 i 2 startują przy drodze krajowej nr 8, a kończą włączeniem do istniejącej DK16. Różnica kryje się w środku trasy. Pierwszy przebiega bliżej Kanału Augustowskiego i zabudowy miejskiej, drugi prowadzi bliżej jeziora Sajno. To właśnie ten drugi wariant GDDKiA wskazała jako rekomendowany po analizie wielokryterialnej.

Samorząd i część mieszkańców patrzą jednak w stronę wariantu 3, zwanego samorządowym lub wariantem Burmistrza. To rozwiązanie znacznie dłuższe, zaczynające się w okolicy Zielonego i Kolnicy, a kończące dopiero około 9 km dalej na północny wschód niż dwa pozostałe. W zamian za większy dystans oznacza też dużo wyższy koszt i większą wycinkę.

Największy spór rozbija się o lasy, ptaki i jezioro Sajno

W każdym z wariantów przewidziano wycinkę drzew, ale skala różni się wyraźnie. Przy wariantach 1 i 2 mowa odpowiednio o 36 i 39 ha, natomiast wariant 3 oznaczałby usunięcie aż 93 ha lasu. To jedna z liczb, które najmocniej wybrzmiewają w całej dyskusji, bo pokazują, jak mocno przebieg drogi może przestawić lokalny krajobraz.

Wariant 3 został oceniony przez analizę środowiskową wyjątkowo surowo. Cała trasa wchodzi na tereny Natura 2000 – zarówno Ostoję Augustowską, jak i obszar ptasi Puszcza Augustowska. Dokumentacja wskazuje na fragmentację siedlisk, zakłócenia w funkcjonowaniu ekosystemów i silny wpływ na chronione gatunki ptaków, w tym włochatkę, trzmielojada, sóweczkę, lelka i głuszca. Zwrócono też uwagę na korytarze migracyjne wilka, rysia, bobra, wydry i żubra.

Dla wariantu 2 GDDKiA złożyła w lutym 2024 r. wniosek o decyzję środowiskową do RDOŚ w Białymstoku. Według przedstawionych analiz to właśnie ten przebieg najlepiej równoważy parametry techniczne, koszty i oddziaływanie na otoczenie. Spór wokół Augustowa nie wygasa jednak wraz z kolejnym urzędowym ruchem. Wciąż chodzi o to samo pytanie: jak poprowadzić drogę tak, by nie przeciąć miasta i nie rozciąć przy tym zbyt wielu przyrodniczych powiązań.

na podstawie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Białystok.