W Sokołdzie pamięć wróciła po latach. Pod Kopną Górą uczczono powstańców

Pod Kopną Górą zabrzmiały pieśni, modlitwa i nazwiska ludzi, których historia przez dziesięciolecia była opowiadana nieprecyzyjnie. Podczas uroczystości przypomniano, że w bitwie pod Sokołdą zginęło ponad 150 polskich żołnierzy, a 46 z nich spoczywa dziś we własnych mogiłach. W obchodach uczestniczył wicewojewoda Michał Gąsowski, obok przedstawicieli samorządu, służb i mieszkańców. Pamięć o tamtych wydarzeniach wybrzmiała też razem z gośćmi festiwalu muzycznego z Belgii i Niemiec.

• Jak oddział Zaliwskiego wpadł w pułapkę pod Sokołdą
• Od pomnika mylonego z inną mogiłą do prawdziwego miejsca pochówku
• Pamięć, która połączyła mieszkańców i gości z zagranicy

Jak oddział Zaliwskiego wpadł w pułapkę pod Sokołdą

Lipiec 1831 roku przyniósł dramatyczny finał jednego z epizodów powstania listopadowego na Podlasiu. Oddział dowodzony przez płk. Józefa Zaliwskiego, po przegranej bitwie o Wilno, ruszył w stronę Warszawy, chcąc jak najszybciej wrócić do Królestwa. Rankiem 7 lipca w okolicy Sokołdy natknął się na rosyjskie wojska, które otoczyły obóz i rozpoczęły ostrzał.

Ucieczkę utrudniał teren. Bagniste zakola rzeki sprawiły, że część powstańców zginęła w wodzie, a ci, którym udało się przejść na drugi brzeg, i tak nie mieli już przewagi ani czasu, by wyrwać się z okrążenia. Rosjanie wrzucili ciała zabitych do wspólnego grobu, a to miejsce na długie lata zniknęło z pamięci okolicznych mieszkańców.

Od pomnika mylonego z inną mogiłą do prawdziwego miejsca pochówku

Przez lata w terenie stał symboliczny pomnik, ale z czasem doszło do pomyłki. Mogiłę zaczęto błędnie wiązać z powstańcami z 1863 roku, choć badania archeologiczne z początku XXI wieku pozwoliły odtworzyć przebieg wydarzeń z lipca 1831 roku. To właśnie wtedy udało się rozpoznać prawdziwą historię tego miejsca.

Najważniejszym skutkiem tych badań było wydobycie szczątków 46 poległych powstańców ze zbiorowego grobu. Każdy z nich otrzymał osobną mogiłę na Kopnej Górze, a uroczystość zorganizowana przez gminę Supraśl odbyła się właśnie tam, przy miejscu ich pochówku. Podczas obchodów były przemówienia, modlitwa za poległych i składanie kwiatów.

Pamięć, która połączyła mieszkańców i gości z zagranicy

W uroczystości zgromadzili się przedstawiciele władz samorządowych i państwowych, służb mundurowych, instytucji, organizacji oraz mieszkańcy. Obecność uczestników II Międzynarodowego Festiwalu Muzycznego z Belgii i Niemiec nadała wydarzeniu wyraźnie szerszy wymiar, a wspólne śpiewanie pieśni patriotycznych mocno wybrzmiało w miejscu, gdzie spoczywają powstańcy.

Tego dnia nie chodziło wyłącznie o rocznicę. W Kopnej Górze wybrzmiała też prosta przypominająca myśl – że dopiero badania, porządek w źródłach i oznaczenie grobów pozwalają przywrócić ofiarom właściwe miejsce w historii.

na podstawie: Urząd Wojewódzki w Białymstoku.