Białystok świętował 3 maja. Padły słowa o wolności bez kompromisu

Pod pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego w Białymstoku zebrał się tego dnia tłum, który przyszedł nie tylko odśpiewać hymn i złożyć kwiaty. W jednym miejscu stanęli przedstawiciele władz, żołnierze, harcerze, kombatanci i mieszkańcy stolicy Podlasia. Najmocniej wybrzmiewał jednak nie sam ceremoniał, lecz pytanie o to, czym dziś jest wolność i jak łatwo można ją utracić.

• Przed pomnikiem Piłsudskiego stanęły delegacje, wojsko i mieszkańcy
• Wojewoda połączył historyczne święto z ostrzeżeniem przed fałszem
• Święto rozlało się na świątynie i przypomnienie historii ustawy zasadniczej

Przed pomnikiem Piłsudskiego stanęły delegacje, wojsko i mieszkańcy

Obchody zorganizowali wspólnie wojewoda podlaski Jacek Brzozowski, prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski oraz marszałek województwa Łukasz Prokorym. W uroczystości wzięli udział także przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, administracji zespolonej, kombatanci oraz żołnierze 18. Białostockiego Pułku Rozpoznawczego, 1. Podlaskiej Brygady Obrony Terytorialnej, Szwadronu Kawalerii im. 10 Pułku Ułanów Litewskich i harcerze.

Był apel pamięci, salwa honorowa i składanie kwiatów pod pomnikiem Marszałka Józefa Piłsudskiego. Całości towarzyszyła defilada wojskowa w rytmie Miejskiej Orkiestry Dętej Miasta Białegostoku. Dla wielu osób ważny był też sam gest obecności. Biało-czerwone flagi, kokardy i słodycze rozdawane uczestnikom dodawały temu świętu bardziej rodzinnego, miejskiego tonu.

Wojewoda połączył historyczne święto z ostrzeżeniem przed fałszem

W swoim wystąpieniu Jacek Brzozowski przypomniał, że Konstytucja 3 Maja nie przyniosła od razu przełomu politycznego, ale stała się trwałym symbolem nadziei i myślenia o państwie opartym na wolności. W jego słowach mocno pobrzmiewało przekonanie, że historia nie jest tylko szkolnym rozdziałem, lecz ostrzeżeniem przed ustępstwami czynionymi kosztem suwerenności.

„Tylko wierność prawdzie może nam przynieść prawdziwą wolność” – zaznaczył wojewoda.

Brzozowski odwoływał się też do doświadczeń relacji z Rosją, wskazując, że budowanie porozumienia kosztem niezależności bywało w przeszłości bolesnym błędem. Podkreślił, że wolność pozostaje wartością, której nie wolno negocjować, a wspólnota obywatelska musi umieć odróżniać prawdę od fałszu. Na zakończenie zaapelował, by Konstytucja 3 Maja nadal była żywym symbolem polskości i przypominała o ideałach jej twórców.

„Wolność […] jest wartością nienegocjowalną, bez której Polski być nie może” – mówił.

Święto rozlało się na świątynie i przypomnienie historii ustawy zasadniczej

Poranny gest pamięci nie ograniczył się do jednego miejsca. Wojewoda złożył kwiaty także przed Pomnikiem Konstytucji 3 maja w Parku Konstytucji 3 Maja. Tego samego dnia w Białymstoku odbyły się również nabożeństwa w intencji Ojczyzny, co nadało obchodom szerszy, wspólnotowy wymiar.

W mieście wybrzmiały modlitwy różnych wyznań. Świętą Liturgię odprawiono w Katedrze pw. św. Mikołaja Cudotwórcy, nabożeństwo odbyło się w Kaplicy Ewangelicko-Augsburskiej, a w katedrze pw. Wniebowzięcia NMP mszy świętej przewodniczył metropolita białostocki abp. Józef Guzdek. Już 1 maja odbyła się także modlitwa intencyjna w meczecie. To ważny znak, bo w obchodach 3 maja w Białymstoku wyraźnie widać było wielowyznaniowy charakter miasta.

Konstytucja uchwalona w 1791 roku porządkowała zasady działania władz i określała prawa oraz obowiązki obywateli Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wprowadzała trójpodział władzy, znosiła wolną elekcję i liberum veto. Była pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną ustawą zasadniczą. Dzień 3 maja uznano wówczas za święto państwowe, później jednak władze komunistyczne je zdelegalizowały. Do kalendarza świąt narodowych wróciło dopiero po zmianie ustroju, od kwietnia 1990 roku.

na podstawie: Urząd Wojewódzki w Białymstoku.