Od Lubelskiego Lipca do 10 milionów członków. Historia „Solidarności”

Jedna fala protestów zaczęła się od sprzeciwu wobec podwyżek cen mięsa i wędlin, a zakończyła porozumieniem, które zmieniło bieg polskiej historii. Dzień Solidarności i Wolności przypomina wydarzenia prowadzące do powstania NSZZ „Solidarność”. Ich początek miał miejsce nie tylko na Wybrzeżu, lecz także w zakładach pracy Lubelszczyzny. Dla mieszkańców Łap to rocznica ogólnopolskiego ruchu, który objął niemal cały kraj i skupił miliony pracowników.

• Protesty wyszły poza jeden zakład pracy
• Porozumienie Sierpniowe rozpoczęło polityczne zmiany
• NSZZ „Solidarność” skupił niemal 10 milionów osób

Protesty wyszły poza jeden zakład pracy

Latem 1980 roku decyzje władz komunistycznych o podwyżkach cen mięsa i wędlin doprowadziły do kolejnych strajków. Pierwsze protesty wybuchły wiosną, a w połowie lipca do przestojów doszło w Świdniku i Lublinie. Te wydarzenia przeszły do historii jako Lubelski Lipiec.

Strajki szybko zaczęły pojawiać się także w innych regionach. Pracownicy kolejnych zakładów pracy formułowali własne żądania, a protest przestał być sprawą pojedynczych fabryk. Napięcie narastało w całym kraju.

Najważniejszy etap rozpoczął się 14 sierpnia w Stoczni Gdańskiej. Strajk zorganizowany przez Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża miał kilka konkretnych powodów. Protestujący domagali się między innymi:

• przywrócenia do pracy Anny Walentynowicz,
• podwyżek płac,
• wzniesienia pomnika ofiar Grudnia 1970 roku.

Do stoczni zaczęły dołączać delegacje strajkujących z innych miast. Dzięki temu żądania pracowników zyskały ogólnokrajowy charakter, a rozmowy z władzami objęły przedstawicieli wielu zakładów.

Porozumienie Sierpniowe rozpoczęło polityczne zmiany

Zakończeniem tej fali protestów było podpisanie porozumienia między delegacją rządową a komitetem strajkowym. Wydarzenie to, określane jako Porozumienie Sierpniowe, stało się początkiem przemian politycznych w Polsce, a później także w innych państwach bloku wschodniego.

31 sierpnia obchodzony jest Dzień Solidarności i Wolności. Święto upamiętnia zarówno podpisanie porozumienia, jak i drogę, która do niego prowadziła – od pierwszych przestojów na Lubelszczyźnie po wielki strajk w Gdańsku.

Rocznica przypomina również, że sierpniowe protesty nie zakończyły się wyłącznie na porozumieniu. 17 września 1980 roku w Gdańsku przedstawiciele komitetów strajkowych, w tym Międzyzakładowych Komitetów Strajkowych, zdecydowali o utworzeniu pierwszego legalnego ogólnokrajowego związku zawodowego.

NSZZ „Solidarność” skupił niemal 10 milionów osób

Nowy związek przyjął nazwę Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”. W krótkim czasie objął pracowników przedsiębiorstw i instytucji w całym kraju. Według przytoczonych danych liczył blisko 10 milionów członków.

Poza strukturami związku pozostały Milicja Obywatelska oraz Ludowe Wojsko Polskie. Skala członkostwa pokazała jednak, jak szeroki zasięg miał ruch zapoczątkowany przez strajki z 1980 roku. Z tego powodu rocznica jest nie tylko wspomnieniem podpisanego porozumienia, lecz także przypomnieniem o społecznym znaczeniu wspólnego działania pracowników.

na podstawie: Urząd Miejski w Łapach.